• BIST 106.239
  • Altın 161,321
  • Dolar 3,8713
  • Euro 4,5671
  • İstanbul : 15 °C
  • Ankara : 2 °C
  • İzmir : 10 °C

Türkiye milletvekilliği

23.12.2013 23:59
Zeynep Akgün / Esenyurt Gazetesi Muhabiri

Zeynep Akgün / Esenyurt Gazetesi Muhabiri

Avrupa Birliği’ne ne zaman tam üye olacağımız, hatta üye olup olamayacağımız belli değil. Ama Avrupalılar her işimize karışıyorlar.


Birkaç konu hariç, aslında fena da yapmıyorlar. Düzeltilmesi gereken pek çok yerimiz var. Yıllardır biz kendiliğimizden yapamadık. Şimdi Avrupa bastırıyor, aman onları kızdırmayalım da bizi dışlamasınlar diye biz de bazılarını yapmaya çalışıyoruz.


………..


Türkiye’deki temel sorunlardan biri de siyasi partiler ve seçim yasaları. Avrupa’nın baskısıyla, yapılacak ilk seçime kadar bu alanda da önemli değişikliklerin gerçekleşmesi kaçınılmaz görülüyor. 
Avrupalıların temeldeki itirazı yüksek barajlara. Türkiye’de istikrarın gerekçesi olarak sunulmak istenen yüzde 10’luk barajı Avrupa Birliği kabul etmiyor. Barajları kaldırmak veya indirmek de bizim siyasetin ve devletin işine pek gelmiyor.Bu nedenle bir ara formül üzerinde çalışılıyor.


………….


Ara formül, ana hatlarıyla belli oldu. TBMM’de 550 milletvekili bulunuyor. Mevcut sistemde bütün milletvekilleri, nüfuslarına göre illerden çıkıyor. Büyük olasılıkla bundan sonraki ilk seçimlerde, 450 milletvekili illerden seçilecek. 100 kişilik de Türkiye Milletvekilliği kontenjanı ayrılacak. 
İllerin çıkartacağı milletvekili sayısı azalmış olacak. Örneğin Kocaeli’den büyük olasılıkla 8 milletvekili seçilecek. Her parti, Türkiye Milletvekilliği için 100 kişilik aday listesi hazırlayacak.


Seçimlerde ülke barajı yine büyük olasılıkla aynı seviyede kalacak, ya da bir-iki puan indirilecek. İllerden seçilen milletvekilleri hesap edilirken yine ülke barajı dikkate alınacak. Ama herhangi bir parti yüzde 1 oy alsa bile, Türkiye Milletvekilliği listesinin birinci sırasındaki aday seçilmiş olacak.Yani, yüzde 1 oyu olan parti bile, TBMM’ye milletvekili sokacak. 


…………


Bu sistemin, parlamentoda temsili daha adil hale getirmesinin ötesinde yararları da var. Parti liderleri, genel merkez yöneticileri, illerin aday listelerine yüzde yüz müdahale hakkını büyük ölçüde yitirecekler. Yerel örgütler, “Sayın Genel Başkanım, işte sizin 100 milletvekilliği için kontenjanınız var. İstediklerinizi buraya alın, bizim ilin aday listesini bize bırakın” diyebilecekler.


Yakın geçmişte ilimizde sıkça görüldüğü gibi, tepeden inme kontenjanları gönderme hakkı ortadan kaybolacak. Eğer bir siyasi partinin genel başkanı için, bir kişinin adaylığı çok önemliyse, her hangi bir ilin listesine tepeden getirmek yerine, Türkiye Milletvekilliği listesine alınmasını istemek, yerel yöneticilerin hakkı haline gelecek. Belki bu yöntem sayesinde, siyasi parti lider ve genel merkez yöneticilerinin yerel listelerin hazırlanmasında ön seçimi tercih etmeleri daha kolay olacak. Yani daha demokratik bir yapı ortaya çıkacak.


………….


Kuşkusuz böyle bir sistemin siyasete getireceği yeni tartışmalar ve çalkantılar da olacaktır. Örnek olarak yine ilimizi alalım. 3 Kasım 2002 tarihinde ilimizden 9 milletvekili seçildi. 6’sı AKP’li, 3’ü CHP’li…Çıkın kent kamuoyuna sorun… Seçmenler bu milletvekillerinden kaç tanesinden memnun?.. Ya da kaçına ulaşabiliyor, kaçını sokakta, çarşıda, pazarda yanında görebiliyor?...


Hepimizin çok umutlu olduğu kişiler vardı. Milletvekili seçildiler, ortadan kayboldular. Parti teşkilatlarında da bu türden milletvekillerine tepkiler var. Teşkilatın hamallığını yapıp, ilk seçimde milletvekilliğine soyunmak isteyenler var. Bunlar da önlerinin açılmasını isteyecekler.Seçim zamanı geldiğinde, “Sayın Genel Başkanım, siz bu arkadaştan memnunsanız, buyrun Türkiye listesine alın. Bizim buradaki listeyi bize bırakın” diyebilecekler.


Siyaset dışındaki insanlar için, bilim adamları için, sivil toplum örgütlerinden, çeşitli mesleklerden gelen, halk tarafından sevilen ama, herhangi bir siyasi partinin içinde yer almayan insanlar için, büyük partilerin Türkiye Milletvekilliği listesinde yer almak, kuşkusuz bir onur olacak. Ama buna karşın, yıllardır siyaset yaptıkları ilde, kendi teşkilatları tarafından yeniden istenmedikleri için kendilerine Türkiye Milletvekilliği listesinde yer aramak zorunda kalanlar için de kuşkusuz bu listeye girmek, bir hayli prestij kaybı haline gelecek.


Örneğin, partisinin başında bir seçime daha girmesine-büyük olasılıkla da kaybetmesine- kesin gözüyle bakılan CHP Genel Başkanı Deniz Baykal’ın böyle bir sistemde yeniden Antalya’dan mı aday olacağı, yoksa Türkiye Milletvekilliği listesinin birinci sırasına mı adını yazdıracağı merak konusu olabilecek.
……….
Türkiye Milletvekilliği sistemi gelirse, Parlamentoda yeri geldiğinde tek başına muhalefet yapabilecek nitelikte milletvekilleri bulunabilecek. Etnik köken ayrılıklarını ön plana çıkartan partiler, 5-6 milletvekili ile temsil edilebilecek. Yüzde bir civarında oy almayı başaran marjinal partilerin,kim bilir belki bizde de Yeşiller’in, başka grupların temsilcileri olabilecek. Ayrıca önemli bilim adamları, saygın sanatçılar, parti örgütleriyle muhatap olmadan, siyasetin vıcıklığına bulaşmak zorunda kalmadan, kendilerini bir ilin milletvekilliği ile sınırlandırma zorluğunu yaşamadan parlamentoya girebilecek. 
Bütün bunlar düşünülen sistemin önemli artıları olarak gözüküyor.
………..
Sistem değişikliğine gidilirken AKP’nin bir başka hazırlığı daha var. Son zamanlarda AKP’den istifa eden milletvekillerinin sayısı artıyor. Belli ki Tayyip Erdoğan’ın da kafası atıyor. AKP bu değişiklikleri yaparken, milletvekillerinin partilerinden istifa etmesi halinde, milletvekilliğinin düşmesini de öngören bir çalışma içinde. 


Türkiye’de para karşılığı transferlerin yapıldığı bir gerçektir. Çıkar karşılığında istifaların olduğu da bir gerçektir. Ama hiçbir insanın parti değiştirmesini bir yaptırımla cezalandıramazsınız. Bu demokrasinin ruhuna aykırıdır. Nasıl ki seçmenler her seçimde aynı partiye oy vermiyorsa, milletvekillerinin de haklı gerekçelerle parti değiştirmeleri demokrasinin bir gereğidir. Bugünkü AKP kadrolarının yüzde 90’ı da, Milli Görüş’ten, Erbakan Hoca’dan ayrılan insanlardan oluşuyor. Erbakan böyle bir yasa çıkartsaydı, hoşlarına gider miydi?...

Bu yazı toplam 321 defa okunmuştur.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2005-2014 Esenyurt Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Haber Yazılımı: CM Bilişim